Rocznica “Bitwy o Cable Street”

cable street 1Dzisiaj mija 78 rocznica “Bitwy o Cable Street”, jednej z największej konfrontacji ulicznej pomiędzy mieszkańcami Londynu a faszystami z British Union of Fascists. Aby upamiętnić to wydarzenie przypominamy krótki, acz ciekawy artykuł zapożyczony ze strony londynek.net.

  To było w czasach, gdy po ulicach East Endu jeździły tramwaje. W ciepłe południe 4 października 1936 roku tramwaje stały się częścią barykady. “They shall not pass” – hasło 250 000 mieszkańców Whitechapel, którzy starli się owego dnia z policją eskortującą marsz Brytyjskiej Unii Faszystów (BUF). Faszyści nie przeszli…

Historia powstałej w 1932 roku BUF jest historią jednego człowieka – Sir Oswalda Mosley, ojca brytyjskiego faszyzmu. Mosley zaczynał karierę jako deputowany Partii Pracy. Popularność zyskał w 1930 jako autor programu interwencjonizmu, który miał być antidotów na bolączki wielkiego kryzysu.

Mosley zyskał poparcie lewicującej klasy średniej, która widziała w nim potencjalnego przeciwnika konserwatystów. Socjalizm w wydaniu Mosley’a szybko nabierał cech radykalnych, ciążąc ku wzorcom faszystowskim.

Battle-of-Cable-StreetRadykalizacja
Poparcie umiarkowanego elektoratu okazało się jednak chwilowe. Winny był sam Mosley, który nie krył ekstremizmu. Natchniony wizytą we faszystowskich Włoszech szybko zorganizował ubrane w czarne koszule bojówki oraz przejął włoskie pozdrowienie “Saluto Romano”. Począwszy od 1934 roku bojówki angażowały się w przemoc, starając się zastraszyć politycznych przeciwników. Jednocześnie Mosley poszukiwał szerszego poparcia. Zrażona radykalizmem klasa średnia wycofała swoje poparcie. Faszyści musieli dotrzeć do szerszego i przychylnego populizmowi elektoratu.

Celem Mosley’a stał się Wschodni Londyn – biedny, robotniczy i emocjonalny elektorat był potencjalnie idealnym miejscem dla radykalnej propagandy. Jednocześnie był to obszar zamieszkany przez największą w UK społeczność żydowską (w samym Stepney żyło około 40% populacji żydów). Antysemityzm był dość powszechnym resentymentem, na który liczył Mosley. Wschodni Londyn miał być więc miejscem, gdzie narodzi się nowy bardziej radykalny elektorat.

cable 3Bitwa o Cable Street
Marsz jesienią 1936 r. miał być pokazem siły oraz mobilizacją miejscowego ruchu faszystowskiego. W założeniu Mosley’a demonstracja mogła obrócić się w propagandowy sukces, a w konsekwencji stać się narzędziem rekrutacji niezadowolonych antysemickich rzesz. Co więcej, przemarsz umundurowanych kolumn Czarnych Koszul miał być groźbą dla politycznych przeciwników.

Nadzieje Mosley’a okazały się złudne. Marsz stał się początkiem końca BUF. Mosley nie przewidział doskonale zorganizowanej kontrdemonstracji antyfaszystów, którzy nie dali się zastraszyć. Lokalne organizacje żydowskie i lewicowe jak i zwykli mieszkańcy stawili żywiołowy opór na drodze marszu. Nie bez znaczenia okazała się rola Policji, która nie tylko ochraniała marsz, ale przede wszystkim nie dopuściła starcia faszystów z mieszkańcami Whitechapell.

Licząca 3 tysiące kolumna BUF była eskortowana przez 6 tysięcy policjantów. Na drodze marszu stanęło 250 000 przeciwników faszyzmu. Doszło do regularnej bitwy… Główne zamieszki miały miejsce przy barykadzie na Cable Street, której broniła 5 tysięczna (złożona głównie z dokerów) grupa antyfaszystów. Ulica została zablokowana przez porzucone tramwaje, w poprzek stanęła barykada – wzniesiona z betonowych płyt, mebli śmieci i… ciężarówki.

Z okien pobliskich domów posypały się butelki, odpadki oraz polał wrzątek. Stłoczeni pomiędzy Czarnymi Koszulami a barykadą policjanci nie byli w stanie utorować drogi …. Defilada została zatrzymana.

Nieudany marsz podciął skrzydła propagandzie BUF. Sympatyzujący z faszyzmem mieszkańcy Wschodniego Londynu przekonali się o jego słabości. Zamieszki zaowocowały ponadto przyjęciem przez parlament Ustawy o Porządku Publicznym, która zakazała noszenia uniformów podczas partyjnych wieców. Był to więc cios dla Czarnych Koszul.

Przede wszystkim jednak bitwa o Cable Street stała się legendą jak i przykładem oddolnej aktywizacji społeczeństwa obywatelskiego, które potrafiło sprzeciwić się wobec państwa i prawa w imię wyznawanych przez siebie wartości.

This entry was posted in ANTYFASZYZM, HISTORIA, KULTURA, PROTESTY and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s